6- ‘Şuur’ Bize Ne Kazandırır?

Şuur; insanın kendisinin, çevresinin ve varoluş amacının farkında olma yetisi, yani uyanık bir zihinle "bilerek" yaşama halidir.
İnsani Yönden Şuur (Farkındalık ve Bilinç)

• Kör Noktadan Çıkış: Hayatı reflekslerle veya otomatik pilotta değil; her kararın, duygunun ve eylemin farkında olarak yaşamaktır.
• Sorumluluk Bilinci: Kişinin kendi sınırlarını, topluma karşı ödevlerini ve davranışlarının doğuracağı sonuçları idrak etmesidir.
• Eleştirel Akıl: Sunulan bilgileri, dogmaları ve popüler kültür akımlarını körü körüne kabul etmeyip, süzgeçten geçirme yeteneğidir.
• Kendini Bilmek: İnsanın kendi zaaflarını, güçlü yönlerini ve varoluşsal konumunu doğru okuyabilme olgunluğudur.

İslami Yönden Şuur (Basiret ve İhsan)

• Yaratılış Gayesi: Dünyaya neden geldiğini bilmek; hayatı başıboş bir oyun değil, ahirete uzanan köklü bir imtihan olarak görmektir.
• Zamanın Şahidi Olmak: Müslümanın çağının sorunlarına gözünü kapatmaması, haksızlıklara karşı uyanık ve aksiyon sahibi (tarih şuuru) olmasıdır.
• İhsan Makamı: Kulun, Allah'ı görüyormuş gibi yaşamasıdır; zira o O'nu göremese de Allah'ın onu her an gördüğünün şuurundadır.
• Takva Duvarı: Günahlara karşı kalbi bir uyanıklık geliştirmek, her an ilahi bir gözetim altında olduğunun bilinciyle adımlarını atmaktır.

Şuur, sıradan bir canlı gibi sadece nefes almak değil; nereden geldiğini, nerede durduğunu ve nereye gittiğini bilme asaletidir.
…
Zaman ve mekan şuuru; müminin yaşadığı çağı doğru okuması, basiretini açık tutması ve bastığı toprağın hakkını vererek "anın ve yerin şahidi" olmasıdır.
İslam'da zaman ve mekan, rastgele akıp giden ya da öylesine işgal edilen boşluklar değil; her saniyesi ve her karesi hesaba dahil olan ilahi birer emanettir.
1. Zaman Şuuru: Kronolojik Uyanıklık

• Vaktin Kıymeti: Zamanı tüketen değil, zamanla birlikte üreten olmaktır. "Asra yemin olsun ki insan hüsrandadır" (Asr Suresi) uyarısınca, geçen her saniyenin ahiretteki karşılığını bilerek yaşamaktır.
• Çağın Şahidi Olmak: Yaşadığı yüzyılın sorunlarına, haksızlıklarına ve ihtiyaçlarına gözünü kapatmamaktır. Kendi asrının dilini, teknolojisini ve felsefesini bilip, İslam'ın hakikatlerini o çağa göre yeniden ve doğru sunabilmektir.
• Günü Planlamak: Namaz vakitleriyle disipline edilmiş bir hayat yaşamak, ömrü "boş işlerle" israf etmek yerine her anı hayırlı bir amelle doldurmaktır.

2. Mekan Şuuru: Coğrafi ve Ruhsal Aidiyet

• Bastığı Yeri Bilmek: Dünyayı hovardaca kirletilecek bir yer değil, Allah'ın mescidi ve emaneti olarak görmektir. Çevreye, doğaya ve şehre bu kutsiyetle yaklaşmaktır.
• Kutsal Mekan Bilinci: Kabe, Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa gibi merkezlerin coğrafi ve siyasi önemini kavramak; bu mekanların Müslümanların izzeti ve birliği olduğunu unutmamaktır.
• Mekanın Ruhuna Bürünmek: Bulunduğu her yerde (evde, iş yerinde, sokakta) Müslümanca duruşu korumaktır. Mekanın şartlarına göre ahlak değiştirmek yerine, girdiği her mekana adalet, huzur ve samimiyet taşımaktır.

Sonuç olarak modern dünyadaki dikkat dağınıklığına karşı bir zihin koruma mekanizması olarak Zaman ve mekan şuuru; "Şimdi ve burada Allah benden ne istiyor?" sorusuna her an doğru eylemle cevap verebilmektir… yazarmehmetballi@gmail.com